Türkiye, yapay zeka alanında ‘ortak akıl’ prensibiyle ulusal bir yol haritasını devreye alıyor. TÜBİTAK ve bakanlıklar öncülüğünde projeler desteklenecek, uluslararası işbirlikleri güçlendirilecek.
Türkiye, yapay zeka (YZ) alanında ulusal bir yol haritasını devreye alarak ilerleme kaydetmeyi hedefliyor. Bu kapsamda, devlet desteğiyle yürütülen YZ projelerinin ürünleştirilmesi önceliklendiriliyor.
Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı, TÜBİTAK Yapay Zeka Enstitüsü (YZE), üniversiteler ve araştırma merkezleri, çeşitli çağrılar aracılığıyla YZ projelerini bir araya getirecek.
Türkiye’nin YZ yarışında öne çıkması için ‘ortak akıl’ prensibiyle hareket edilecek. TÜBİTAK, 2026 yılı için ‘Yapay Zeka Ekosistem Çağrısı’ başvurularını almaya başladı. Bu çağrı, ihtiyaç sahibi şirketleri teknoloji sağlayıcı firmalar, üniversiteler ve kamu araştırma merkezleriyle iş birliği yapmaya teşvik ediyor.
Desteklenecek öncelikli alanlar arasında akıllı üretim sistemleri, gıda, tarım ve hayvancılık, finans teknolojileri, e-ticaret, iklim değişikliğiyle mücadele ve eğitim bulunuyor. Projelerin bütçesi, genel giderler hariç 10 milyon lirayı geçmeyecek. Başvurular, TEYDEB Proje Değerlendirme İzleme Sistemi üzerinden 18 Eylül’e kadar kabul edilecek.
Ayrıca, Kamu Yapay Zeka Ekosistemi Çağrısı ile kamu kurumlarının finans, e-ticaret, akıllı eğitim, akıllı üretim, iklim değişikliği, akıllı tarım, gıda ve hayvancılık alanlarındaki YZ ihtiyaçlarının karşılanması amaçlanıyor. Bu çağrı kapsamında AR-GE süresi 48 aya kadar olan projelere, kapsamlarına göre değişen tutarlarda destek sağlanacak.
Türkiye, YZ alanında uluslararası işbirliklerini de güçlendiriyor. Almanya ve Fransa gibi 10 Avrupa ülkesi ve Japonya ile yapay zeka destekli robotik projeleri için işbirliği süreçleri başlatıldı. ‘CONCERT Japan’ platformu aracılığıyla yürütülecek bu işbirliği, adaptif ve otonom sistemler geliştirmeyi hedefliyor.
Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı’nın öncülük ettiği HIT-30 Programı da YZ projelerine destek verecek. Veri merkezleri, çip ve batarya teknolojileri gibi alanlardaki projelere yönelik bu program kapsamında 1,6 milyar dolarlık destek öngörülüyor. Yatırımcılara yüzde 60’a varan vergi teşviki, yüzde 40’a kadar hibe ve yüzde 70’e varan finansman imkanları sunulacak.
Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın eylem planı açıklamasıyla İstanbul, YZ alanında uluslararası bir vitrin ve yatırım diplomasisi şehri olarak konumlandırılacak. ‘Terminal İstanbul’ projesiyle YZ girişimcileri ve küresel yatırımcılar buluşturulacak. Türkiye, OECD, G20 ve Birleşmiş Milletler gibi platformlarda insan merkezli YZ standartlarının belirlenmesinde aktif rol almayı hedefliyor.
Veri merkezi, bulut ve YZ altyapılarında en az 10 milyar dolarlık özel sektör ağırlıklı kaynağın harekete geçirilmesi planlanıyor. Yenilikçi YZ çözümlerinin test edileceği düzenleyici deney alanları kurulacak. Ulusal Yapay Zeka Kurulu, sürecin yönetişimini üstlenecek. Çalışmaların finansmanı için Ulusal Yapay Zeka Büyüme Fonu oluşturulacak. Türkiye Yapay Zeka Eylem Planı ile 1 trilyon lirayı aşması beklenen katma değer üretilmesi hedefleniyor.
