TÜBİTAK destekli projeyle, ithal rumen sensör bolusları yerine yerli üretim sensörler geliştirilecek. Bu sayede sığır sağlığı anlık takip edilecek ve hayvancılıkta verimlilik artacak.
Sivas Bilim ve Teknoloji Üniversitesi koordinasyonunda, Atatürk Üniversitesi, Erzurum Teknik Üniversitesi (ETÜ) ve Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi (EBYÜ) iş birliğiyle TÜBİTAK-1005 Ulusal Yeni Fikirler ve Ürünler Araştırma Destek Programı kapsamında desteklenen yeni bir proje hayata geçiriliyor. Proje, sığır sağlığının izlenmesine yönelik yerli rumen sensör boluslarının geliştirilmesini amaçlıyor.
Büyük ölçüde ithal edilen rumen sensör boluslarının yerli imkanlarla üretilmesi hedefleniyor. Bu sayede Türkiye’de hayvancılık sektöründe dijital dönüşüm hızlandırılacak ve sığır sağlığı anlık olarak takip edilecek.
EBYÜ Elektrik-Elektronik Mühendisliği Bölümü Dr. Öğr. Üyesi Agah Oktay Ertay, projenin sığır sağlığını iyileştirmeye yönelik olduğunu belirtti. Ertay, yerli ve milli imkanlarla üretilecek sensör bolusunun, Türkiye’deki sığır yetiştiriciliğinde süt ve et verimini artırmayı hedeflediğini söyledi.
Hayvanın midesindeki ‘rumen’ bölgesine yerleştirilen sensör, ortam sıcaklığı ve pH değerlerini sürekli olarak dışarıya aktarıyor. Bu veriler sayesinde hayvanın mide aktiviteleri gözlemlenebilir hale geliyor. Elde edilen veriler bilgisayar veya tablet aracılığıyla takip edilerek, hayvanın gelecekteki süt verimi, kızgınlık zamanı ve et kapasitesi hakkında öngörülerde bulunulabiliyor.
Ertay, geliştirilen sensörün hayvanın doğumu, hastalık durumu gibi kritik bilgileri de sağlayacağını ifade etti. Türkiye’deki buzağı ölümlerinin yaklaşık yüzde 15 seviyesinde olduğunu belirten Ertay, rumen sensör bolusunu aktif kullanan ülkelerde bu oranın yüzde 2-3 seviyelerinde olduğunu vurguladı.
Dış kısmı polimer malzemeden yapılan ve hayvan midesine zarar vermeyen sensör bolusu, 5 yıldan fazla süreyle midesinde kalabiliyor. Elde edilen veriler veterinerler veya çiftçiler tarafından tablet üzerinden incelenerek hayvanın sağlık durumu hakkında bilgi sahibi olunabiliyor.
Proje kapsamında geliştirilen sensörler 10 hayvanın midesine yerleştirilerek test edilecek. 18 aylık projenin tamamlanmasıyla tarım ve hayvancılıkta dijitalleşmeye önemli katkı sunulması hedefleniyor. Bu proje, 12. Kalkınma Planı’nda yer alan Türkiye’deki sığır sayısını artırma hedefine de destek olacak.
