ABD’de eski bir F-16, insan pilotun kokpitte gözlemci olarak bulunduğu testte yapay zeka tarafından uçuruldu. Bu gelişme, otonom hava muharebesi yeteneklerinin geleceği için önemli bir adım olarak görülüyor.
ABD İleri Savunma Araştırma Projeleri Ajansı (DARPA) ve ABD Hava Kuvvetleri (USAF), eski bir F-16 savaş uçağını, kokpitte insan pilotun gözetiminde yapay zeka (YZ) ile başarıyla uçurdu. Bu tarihi test, F-16’ya sonradan entegre edilen VENOM Autonomy Kit (VENOM Otonomi Kiti) kullanılarak gerçekleştirildi.
Daha önce X-62A VISTA ile benzer otonom uçuş yetenekleri sergilenmiş olsa da, bu test sonradan modifiye edilen bir savaş uçağı üzerinde gerçekleştirilen ilk uçuş olma özelliğini taşıyor. VENOM Otonomi Kiti, F-16’nın temel uçuş yazılımını değiştirmeden kokpite bir yapay zeka pilotu yerleştiriyor.
VENOM Otonomi Kiti, sadece uçağın kontrolünü sağlamakla kalmıyor, aynı zamanda sensörleri ve diğer görev sistemlerini de izleyebiliyor. DARPA program yöneticisi Tuğgeneral James “Fangs” Valpiani, bu testlerin otonom hava muharebesi kabiliyetlerini geliştirmek için gerekli altyapıyı ilerlettiğini belirtti.
Test sırasında kalkışı insan bir pilot üstlendi. Uçak havalandıktan sonra kontrolü yapay zekaya devretti. İnsan pilot, kokpitte kalarak yapay zekanın performansını izledi ve olası bir sorun durumunda kontrolü devralmaya hazır bekledi. Bu “human-on-the-loop” yaklaşımı, insanın kararları onayladığı “human-in-the-loop” sisteminden farklı olarak, insanın gözetmen rolünde olduğu ancak müdahale etmeyebildiği bir modeli temsil ediyor.
Valpiani, standart bir F-16’nın uçuş kontrollerini ve sensörlerini temel yazılımı değiştirmeden otomatikleştirdiklerini vurgulayarak, bunun hava muharebesi için üstün yapay zeka geliştirmeye yönelik verimli bir süreç sağladığını ifade etti.
Modifiye edilmiş F-16’ların kullanılması, teknolojinin eski uçaklarda çalıştığını göstermenin yanı sıra daha geniş ölçekte uygulanmasını da mümkün kılıyor. DARPA ve ABD Hava Kuvvetleri, birden fazla modifiye edilmiş F-16 ile farklı taktikler uygulayan yapay zeka ajanlarını aynı anda test edebilecek. Bu, yapay zeka ajanlarının iş birliğini, hava muharebesi ve elektronik harp tehditlerine karşı tepkilerini ve insanlı/insansız uçaklar arasındaki koordinasyonu sınamak için kullanılacak.
Nihai amaç, F-16 gibi kendi kendine uçabilen uçaklardan oluşan bir filo oluşturmak. Muharebe sırasında insan pilotların, özellikle görüş ötesi operasyonlarda otonom uçak gruplarına komuta etmesi öngörülüyor. Bu yeteneğin, insan mürettebatın güvenliğini sağlarken taarruz menzilini ve muharebe tepki sürelerini artırması hedefleniyor.
Yarbay Patrick “Dice” Highland, bu uçuşların yapay zeka ajanlarının hava savaşını nasıl dönüştürmeye başlayabileceğine dair erken bir bakış sunduğunu belirtti.
Hava Kuvvetleri Araştırma Laboratuvarı Otonomi Kabiliyet Ekibinin Yapay Zekâ Geliştirme ve Geçiş Direktörü Terry Wilson, VENOM platformunun yeteneklerini simülasyondan gökyüzüne taşımayı sabırsızlıkla beklediklerini söyledi.
