Gök bilimciler, Jüpiter ile Neptün arasında yer alan donmuş bir gök cisminin kuyruklu yıldıza dönüşümünü ilk kez görüntüledi. 450P/LONEOS’un bu evrimi, ilkel Güneş Sistemi materyallerinin değişimini aydınlatıyor.
Gök bilimciler, Jüpiter ile Neptün arasındaki yörüngede bulunan ve ‘kentaur’ olarak bilinen donmuş bir gök cisminin kuyruklu yıldıza dönüşümünü ilk kez gözlemledi. 2004’te keşfedilen 450P/LONEOS adlı cismin, Güneş’e yaklaştıkça aktif bir kuyruklu yıldıza evrilme süreci adım adım görüntülendi. Bilim insanları, bu hareketsiz buz kütlelerinin zamanla Jüpiter ailesi kuyruklu yıldızlarına dönüştüğünü varsaysa da bu süreç ilk kez doğrudan kaydedildi.
Yörünge analizleri, 450P’nin 1992’de Satürn’e yaklaşık 4,6 milyon kilometre yaklaşmasıyla rotasının değiştiğini ortaya koydu. Dev gezegenin kütleçekim etkisi, cismi Güneş’e daha yakın bir yörüngeye itti. Bu yakınlaşma, cismin yörüngesini daraltarak Güneş’e en yakın konumunu Jüpiter yörüngesinin dışına taşıdı.
Güneş’e doğru ilerledikçe ısınan gök cisminin yüzeyindeki donmuş katmanlar çözülmeye başladı. Hawaii’deki Gemini North teleskobu, çekirdek etrafında gaz ve toz bulutunun oluştuğunu tespit etti. James Webb Uzay Teleskobu verileri, bulutta karbondioksit gazı ve kristalize buz parçacıklarının bulunduğunu gösterdi. Bilim insanları, su buharı olmayan bu mesafede gaz çıkışını karbondioksitin tetiklediğini belirledi.
Güneş Sistemi dış sınırındaki donmuş gök cisimleri, 4,5 milyar yıl öncesine ait ilkel bir buz yapısına sahiptir. Bu gözeneklerde sıkışan gazlar, Güneş ısısıyla salınarak yüzeydeki tozları uzaya taşır. 450P’nin değişimi, ilkel Güneş Sistemi materyallerinin dönüşümünü ve kuyruklu yıldızların oluşumunu inceleme fırsatı sunuyor. Gezegenlerin kütleçekimi, 450P’yi gelecekte tam teşekküllü bir Jüpiter ailesi kuyruklu yıldızına dönüştürebilir.
