Stanford Üniversitesi’nden bilim insanları, insan vücudunun 44 ve 60 yaşlarında iki ani yaşlanma dönüm noktasından geçtiğini belirledi. Bu dönemlerde hastalık riskleri keskin şekilde artıyor.
Yaşlanma sürecinin genellikle yavaş ve zamana yayılan bir ilerleme olduğu düşünülse de, moleküler düzeyde yapılan yeni bir bilimsel çalışma, yaşlanmanın belirli dönemlerde aniden hızlandığına dair bulgular ortaya koydu. Stanford Üniversitesi’nden genetik uzmanı Michael Snyder liderliğindeki araştırma, insan vücudunun yaşam boyunca iki belirgin yaşlanma dönüm noktasından geçtiğini saptadı. Bu keskin değişim dalgalarının ilki ortalama 44 yaşında, ikincisi ise 60 yaş civarında gerçekleşiyor.
Bilim insanları, incelenen molekül sınıflarında bu yaş dönemlerinde insan biyolojisinde dramatik ve ani sıçramalar yaşandığını belirtti. Bu bulgular, yaşlanmanın doğrusal bir süreç olmadığını düşündürüyor.
Yaşlanmaya bağlı hastalıkların önlenmesi ve tedavi yöntemlerinin geliştirilmesi amacıyla 25 ile 70 yaş arasındaki 108 yetişkin, uzun süre takip edildi. Katılımcılardan alınan biyolojik örnekler üzerinden RNA, proteinler, lipidler ve mikrobiyomlar dahil olmak üzere 135 binden fazla biyolojik özellik incelendi.
Analizler, Alzheimer ve kalp-damar hastalıkları gibi rahatsızlıkların riskinin zamanla yavaşça artmadığını, bu iki kritik yaş sınırından sonra keskin bir şekilde yükseldiğini gösterdi. İncelenen moleküllerin yaklaşık yüzde 81’i, bu iki yaş döneminden en az birinde radikal değişimler gösterdi.
44 yaş civarındaki ilk kırılmada, lipid, kafein ve alkol metabolizması ile ilgili moleküllerin yanı sıra deri ve kas dokularında değişimler zirve yaptı. Araştırmacılar, bu değişimin kadınlardaki menopozla ilişkili olabileceğini düşünse de, erkeklerin de benzer moleküler kırılmalar yaşadığı görüldü. Bu durum, her iki cinsiyeti de etkileyen daha baskın biyolojik faktörlerin varlığına işaret ediyor.
Yaklaşık 60 yaş civarındaki ikinci dalgada ise karbonhidrat metabolizması, bağışıklık düzenlemesi ve böbrek fonksiyonları gibi hayati sistemlerde keskin değişimler meydana geldiği tespit edildi.
